Pierwsza pomoc w miejscu pracy: szkolenia, ćwiczenia i sprzęt

Gotowość do udzielania pierwszej pomocy w miejscu pracy musi być dostosowana do ryzyka, liczby pracowników, miejsca wykonywania pracy oraz czasu, jaki upłynie do przybycia profesjonalnej pomocy. Sam sprzęt nie wystarczy. Pracownicy muszą wiedzieć, gdzie znajduje się sprzęt, jak go używać oraz kto ma jakie zadania w przypadku wystąpienia poważnego zdarzenia.

W niniejszym przewodniku pokazano, w jaki sposób firma może połączyć teorię, ćwiczenia praktyczne, lokalne procedury oraz odpowiedni sprzęt do udzielania pierwszej pomocy.

Jakie obowiązki spoczywają na pracodawcy?

Pracodawca ma obowiązek zapewnić w pełni bezpieczne środowisko pracy oraz dostosować środki gotowości do warunków panujących w przedsiębiorstwie. Inspekcja Pracy podkreśla między innymi, że sprzęt pierwszej pomocy musi być dostępny, kompletny i znany pracownikom, a pracodawca ma obowiązek zapewnić szkolenia i ćwiczenia z zakresu jego użytkowania.

Zapoznaj się z wytycznymi Inspekcji Pracy dotyczącymi wyposażenia pierwszej pomocy i szkoleń.

Co powinna obejmować ocena ryzyka w zakresie pierwszej pomocy?

• jakie wypadki, urazy i nagłe zachorowania mogą wystąpić
• liczba pracowników, zmiany, praca w pojedynkę i rozproszenie geograficzne
• odległość i przewidywany czas reakcji służb medycznych
• potrzeba posiadania apteczki pierwszej pomocy, przenośnych skrzynek, płynu do przemywania oczu lub innego specjalistycznego sprzętu
• potrzeba posiadania defibrylatora i to, kto powinien umieć się nim posługiwać
• kto dzwoni pod numer 113, kto spotyka się ze służbami ratowniczymi i kto kieruje akcją

Jakie umiejętności powinni posiadać pracownicy?

Podstawowy program szkoleniowy powinien umożliwić pracownikom lepsze zabezpieczenie miejsca zdarzenia, ocenę stanu przytomności i oddychania, powiadomienie służb pod numerem 113 oraz podjęcie działań ratujących życie. Teoria powinna również obejmować resuscytację krążeniowo-oddechową, obsługę defibrylatora, poważne krwawienia, niedrożność dróg oddechowych oraz urazy istotne dla danej działalności.

Serwis Helsenorge podkreśla, że osoba nieprzytomna, która nie oddycha normalnie, wymaga natychmiastowej pierwszej pomocy, a defibrylator należy podłączyć jak najszybciej po rozpoczęciu resuscytacji krążeniowo-oddechowej. W rzeczywistej sytuacji zagrożenia należy zadzwonić pod numer 113.

Kursy internetowe i szkolenia praktyczne pełnią różne role

Kurs internetowy doskonale nadaje się do zapewnienia wspólnego zrozumienia teorii, powtórzenia właściwej kolejności zagadnień oraz udokumentowania wyników testu wiedzy. Można go realizować w sposób elastyczny, niezależnie od zmian i miejsc pracy.

Z kolei praktyczne szkolenie pozwala zdobyć doświadczenie w zakresie uciskania klatki piersiowej na manekinie, korzystania z defibrylatora oraz współpracy i komunikacji w warunkach presji czasu. Dlatego też organizacja nie powinna przedstawiać kursu czysto teoretycznego tak, jakby potwierdzał on umiejętności praktyczne.

Jak często należy powtarzać szkolenie?

Potrzebę tę należy oceniać na podstawie ryzyka, pełnionych ról oraz częstotliwości wykorzystywania tych umiejętności. Inspekcja Pracy zaleca, aby w miejscu pracy zawsze znajdowali się ratownicy, którzy przechodzą regularne szkolenia, najlepiej co 1–1,5 roku. Zmiany w wyposażeniu, procesach roboczych, pomieszczeniach lub obsadzie personelu mogą spowodować konieczność przeprowadzenia nowych szkoleń w krótszym terminie.

Prosty plan dla firmy

1. Oceń ryzyko oraz zakres gotowości w zakresie pierwszej pomocy.
2. Wyznacz osoby i określ role na wszystkich zmianach i w każdym miejscu pracy.
3. Przeprowadź test wiedzy z zakresu teorii i dokumentacji.
4. Przećwicz w praktyce resuscytację krążeniowo-oddechową, obsługę defibrylatora oraz postępowanie w typowych sytuacjach urazowych.
5. Zapoznaj się z rozmieszczeniem i sposobem użytkowania sprzętu lokalnego.
6. Przeprowadź ćwiczenie, a następnie udoskonal procedury.
7. Zaplanuj przegląd i kontrolę sprzętu.

Co powinna zawierać dokumentacja?

W dokumentacji należy rozróżnić teorię, szkolenia praktyczne i ćwiczenia lokalne. Należy odnotować, kto brał w nich udział, datę, treść, instruktora oraz ewentualne działania następcze. Dzięki temu łatwiej będzie sprawdzić, czy wszystkie zmiany i miejsca pracy zostały faktycznie objęte szkoleniem.