Praca na wysokości: zabezpieczenie przed upadkiem, szkolenie i plan ratunkowy

Praca na wysokości to nie tylko praca na dachu lub wiele metrów nad ziemią. Decydujące znaczenie ma to, czy upadek może spowodować obrażenia. Podłoże, otwory, krawędzie, maszyny, woda, materiały i sposób wykonywania pracy mogą sprawić, że nawet praca na mniejszej wysokości będzie obarczona ryzykiem.

W niniejszym przewodniku wyjaśniono, kiedy należy zająć się zagrożeniem upadkiem, dlaczego należy nadać priorytet środkom zbiorowym oraz jakie zagadnienia powinno obejmować szkolenie z zakresu pracy na wysokości.

Kiedy pracodawca musi rozważyć zastosowanie zabezpieczeń przed upadkiem z wysokości?

Przed rozpoczęciem pracy pracodawca ma obowiązek zidentyfikować zagrożenia i ocenić ryzyko. Inspekcja Pracy określa upadki jako jedną z najczęstszych przyczyn urazów i zgonów w norweskich miejscach pracy. Jeśli zadanie można wykonać z poziomu gruntu, jest to często najbezpieczniejsze rozwiązanie.

Nie ma zatem jednej prostej zasady, zgodnie z którą wszystko, co znajduje się poniżej określonej wysokości, jest automatycznie bezpieczne. Należy ocenić konsekwencje ewentualnego upadku w połączeniu z prawdopodobieństwem jego wystąpienia.

Zapoznaj się z wytycznymi Urzędu ds. Bezpieczeństwa Pracy dotyczącymi pracy na wysokości.

Zabezpieczenia zbiorowe przed użyciem osobistego sprzętu zabezpieczającego przed upadkiem z wysokości

Planowanie należy rozpocząć od rozwiązań, które zapewniają ochronę większej liczbie osób bez konieczności indywidualnego podłączania się do nich. Przykładami są poręcze, rusztowania, wieże schodowe, podnośniki osobowe oraz osłony otworów. Indywidualne środki zabezpieczające przed upadkiem z wysokości należy stosować, gdy rozwiązania zbiorowe nie są możliwe lub nie zapewniają wystarczającej ochrony.

Istnieje istotna różnica między systemem, który uniemożliwia użytkownikowi dotarcie do krawędzi upadku, a systemem, który zatrzymuje osobę dopiero po rozpoczęciu upadku. W przypadku systemów zatrzymujących upadek należy między innymi uwzględnić prześwit upadkowy, ruch wahadłowy, mocowanie oraz sposób szybkiego uratowania osoby.

Co powinno obejmować szkolenie?

• ocena zagrożeń i wybór metody pracy
• kolejność środków, od unikania prac na wysokości po środki zbiorowe i indywidualne
• uprząż, lina, amortyzator upadku, łączniki i punkty mocowania
• wykończenie krawędzi, zaokrąglenia i ostre krawędzie
• kontrola przed użyciem, oznakowanie, przechowywanie i utylizacja
• plan ratunkowy, ostrzeganie i ryzyko urazów kręgosłupa szyjnego

Sama teoria to za mało

Kurs internetowy może zapewnić wiedzę teoretyczną i potwierdzić zdanie testu. Pracownik musi również umieć bezpiecznie obsługiwać konkretny sprzęt. Pracodawca musi zatem zapewnić praktyczne szkolenie dostosowane do konkretnego sprzętu, lokalne instrukcje oraz odpowiednie ćwiczenia ratownicze.

Szkolenie należy powtórzyć lub zaktualizować w przypadku zmiany sprzętu, metod pracy, miejsca pracy lub zagrożeń. Sama podpisana lista uczestników szkolenia nie wystarczy, jeśli pracownik nie posiada faktycznych kompetencji wymaganych do wykonywania danego zadania.

Na jakie pytania powinien odpowiadać plan ratunkowy?

• W jaki sposób zgłasza się zdarzenie i kto kieruje akcją ratowniczą?
• Jak dotrzeć do osoby zawieszonej w uprzęży zabezpieczającej przed upadkiem?
• Jakie wyposażenie ratownicze jest dostępne i kto może z niego korzystać?
• Jak zapewnić bezpieczeństwo ratownikom przed nowym zagrożeniem upadkiem?
• Jak udzielać pierwszej pomocy i zgłaszać informacje pod numer 113?

Plan musi być realistyczny w odniesieniu do danego miejsca pracy. Nie wystarczy polegać na tym, że służby ratownicze zajmą się wszystkimi etapami akcji ratowniczej.

Dokumentacja, którą pracodawca powinien zgromadzić

1. ocena ryzyka i wybrana metoda pracy
2. dokumentacja dotycząca teorii i testu wiedzy
3. dokumentacja dotycząca szkolenia praktycznego i szkolenia w zakresie obsługi sprzętu
4. lokalne wytyczne, plan ratunkowy i przeprowadzone ćwiczenia
5. kontrola i konserwacja sprzętu